"Con không làm được đâu."
"Con sợ lắm."
"Bạn khác giỏi hơn con."
"Hay để bạn làm đi."
Nếu bạn từng nghe con nói những câu như vậy, có lẽ trong lòng bạn đã không ít lần lo lắng.
Nhiều cha mẹ nghĩ rằng con mình thiếu tự tin vì nhút nhát, vì khả năng chưa tốt hoặc vì chưa đủ cố gắng. Thế nhưng sau nhiều năm nghiên cứu về tâm lý trẻ em, các chuyên gia nhận thấy rằng phần lớn những đứa trẻ thiếu tự tin không thực sự thiếu năng lực.
Điều các con thiếu thường là cảm giác được tin tưởng.
Một Câu Chuyện Khiến Nhiều Cha Mẹ Suy Ngẫm
Một cô giáo tiểu học từng kể về hai học sinh có năng lực gần như tương đương nhau.
Khi được giao một bài tập mới, một bạn hào hứng giơ tay nhận nhiệm vụ. Bạn còn lại lập tức lắc đầu và nói:
"Con không làm được đâu cô."
Điều thú vị là sau khi hoàn thành, kết quả của hai bạn gần như giống nhau.
Sự khác biệt không nằm ở năng lực.
Sự khác biệt nằm ở niềm tin mà các em dành cho chính mình.
Rất nhiều đứa trẻ không thất bại vì không đủ khả năng.
Các em thất bại vì đã bỏ cuộc từ trước khi bắt đầu.
Vì Sao Trẻ Dần Mất Tự Tin?
Không đứa trẻ nào sinh ra đã nghĩ mình kém cỏi.
Một em bé tập đi có thể ngã hàng chục lần mỗi ngày nhưng vẫn đứng dậy.
Một em bé tập nói có thể phát âm sai hàng trăm lần nhưng vẫn tiếp tục cố gắng.
Điều đó cho thấy sự tự tin vốn là một phần tự nhiên trong quá trình phát triển.
Vậy điều gì khiến trẻ dần đánh mất nó?
Nhiều khi câu trả lời nằm trong những điều rất quen thuộc.
Những lần bị so sánh.
"Con nhìn bạn kia mà học."
"Em con còn làm được."
"Ngày xưa mẹ có như thế đâu."
Những lần bị chê trách quá mức.
"Sao con vụng thế?"
"Việc đơn giản thế cũng không làm được à?"
Hay những lần cha mẹ vô tình làm thay tất cả vì sợ con làm chưa tốt.
Mỗi lần như vậy, trẻ nhận được một thông điệp âm thầm:
"Có lẽ mình không đủ giỏi."
"Có lẽ người lớn không tin mình."
"Có lẽ mình sẽ thất bại."
Và niềm tin ấy lớn dần theo năm tháng.
Góc Nhìn Từ Phương Pháp H.A.N.H
Trong phương pháp H.A.N.H, sự tự tin không bắt đầu từ lời khen.
Sự tự tin bắt đầu từ cảm giác an toàn.
H – Hiểu Cảm Xúc
Khi con nói:
"Con không làm được."
Đừng vội sửa con.
Đừng nói:
"Sao lại không làm được?"
Thay vào đó hãy thử hỏi:
"Con đang lo điều gì vậy?"
Rất nhiều khi phía sau câu nói ấy là nỗi sợ thất bại.
A – An Toàn Cảm Xúc
Một đứa trẻ chỉ dám thử khi biết rằng nếu thất bại vẫn được yêu thương.
Nếu mỗi sai lầm đều bị chỉ trích, trẻ sẽ chọn cách không thử nữa.
Bởi không làm sẽ an toàn hơn làm rồi bị chê.
N – Nuôi Dưỡng EQ Và Nhân Cách
Hãy giúp con hiểu rằng giá trị của bản thân không nằm ở việc luôn thành công.
Giá trị của con nằm ở sự cố gắng, lòng dũng cảm và tinh thần học hỏi.
H – Hành Động Mỗi Ngày
Sự tự tin không xuất hiện sau một đêm.
Nó được xây dựng từ những chiến thắng nhỏ được tích lũy mỗi ngày.
Một Cách Khen Có Thể Thay Đổi Con
Nhiều cha mẹ thường khen:
"Con giỏi quá."
Mặc dù đây là lời khen tích cực, nhưng đôi khi nó lại khiến trẻ áp lực phải luôn giỏi.
Thay vào đó hãy thử khen quá trình.
Ví dụ:
"Mẹ thấy con đã rất kiên trì."
"Con đã cố gắng nhiều hơn hôm qua."
"Ba thích cách con không bỏ cuộc."
Những lời khen này giúp trẻ tập trung vào sự phát triển thay vì sợ hãi kết quả.
Bài Thực Hành Hôm Nay
Tối nay, hãy nhớ lại một việc gần đây con đã cố gắng làm.
Không cần là thành tích lớn.
Có thể là tự mặc quần áo.
Tự dọn đồ chơi.
Tự trả lời một câu hỏi trên lớp.
Hãy nhìn vào mắt con và nói:
"Ba mẹ rất tự hào vì con đã cố gắng."
Chỉ một câu nói đơn giản như vậy cũng có thể trở thành viên gạch nhỏ xây dựng sự tự tin trong tâm hồn con.
Lời Nhắn Gửi Đến Cha Mẹ
Một đứa trẻ tự tin không phải là đứa trẻ luôn đứng đầu.
Một đứa trẻ tự tin là đứa trẻ dám thử.
Dám sai.
Dám học.
Dám đứng dậy sau thất bại.
Và phía sau những đứa trẻ như thế thường là những người cha, người mẹ không ngừng trao cho con một điều vô cùng quý giá.
Đó là niềm tin.
Bởi đôi khi, điều thay đổi cuộc đời một đứa trẻ không phải là một bài học lớn lao.
Mà chỉ đơn giản là có một người luôn tin rằng:
"Con làm được."
Nhãn: Thiếu Tự Tin, Thấu Hiểu Con, Phát Triển EQ, Đồng Hành Cùng Con, H.A.N.H
#ThieuTuTin #ThauHieuCon #PhatTrienEQ #DongHanhCungCon #CungLamChaMe
