Nhiều cha mẹ đau đầu vì con thường xuyên cáu gắt, khóc lóc, chống đối hoặc nổi nóng vô cớ. Nhưng đằng sau những phản ứng ấy có thể không phải là sự hư hỏng, mà là một đứa trẻ đang loay hoay với những cảm xúc mà chính con cũng không hiểu nổi.
Có một tình huống quen thuộc trong rất nhiều gia đình.
Con đi học về với vẻ mặt khó chịu.Mẹ hỏi một câu rất bình thường:
"Hôm nay ở trường thế nào con?"
Con đáp lại bằng giọng cộc lốc:
"Không sao hết."
Mẹ tiếp tục hỏi.
Con bắt đầu bực bội.
Chỉ vài phút sau, cả hai mẹ con đều khó chịu.
Người lớn nghĩ rằng con đang hỗn.
Con lại cảm thấy không ai hiểu mình.
Và rồi một buổi chiều đáng lẽ rất bình yên lại kết thúc bằng sự căng thẳng.
Điều khiến nhiều cha mẹ bất ngờ là phần lớn những đứa trẻ hay cáu gắt không thực sự biết điều gì đang xảy ra bên trong mình.
Con cảm thấy thất vọng nhưng không hiểu đó là thất vọng.
Con cảm thấy bị tổn thương nhưng lại biểu hiện bằng sự tức giận.
Vì vậy cảm xúc duy nhất mà con thể hiện ra được thường là cáu gắt.
Một cô bé 9 tuổi từng kể với chuyên gia tâm lý:
"Con ghét đi học."
Khi được hỏi kỹ hơn, hóa ra cô bé không ghét trường học.
Điều khiến em buồn là người bạn thân nhất vừa chuyển lớp.
Nhưng vì không biết diễn tả cảm giác mất mát đó như thế nào nên em chỉ nói rằng mình ghét đi học.
Nhiều đứa trẻ cũng giống như vậy.
Các con có rất nhiều cảm xúc bên trong nhưng vốn từ cảm xúc lại quá ít.
Khi không thể diễn đạt bằng lời nói, trẻ thường diễn đạt bằng hành vi.
Khóc lóc.,Ăn vạ,Im lặng,Nổi nóng,Hoặc chống đối.
Nhiều cha mẹ vô tình mắc một sai lầm rất phổ biến.
Khi con buồn, chúng ta nói:
"Đừng buồn nữa."
Khi con khóc, chúng ta nói:
"Có gì đâu mà khóc."
Khi con tức giận, chúng ta nói:
"Con phải bình tĩnh."
Ý định của cha mẹ là tốt.
Nhưng vô tình những câu nói ấy lại khiến trẻ cảm thấy cảm xúc của mình không được công nhận.
Điều trẻ cần trước tiên không phải là giải pháp.
Điều trẻ cần là được thấu hiểu.
Thay vì nói:
"Đừng khóc nữa."
Hãy thử nói:
"Mẹ thấy con đang rất buồn."
Thay vì nói:
"Có gì đâu mà tức."
Hãy thử nói:
"Có vẻ chuyện đó làm con khó chịu lắm phải không?"
Khi cảm xúc được gọi đúng tên, trẻ sẽ dần học được cách hiểu chính mình.
Trí tuệ cảm xúc không bắt đầu từ việc kiểm soát cảm xúc.
Nó bắt đầu từ việc nhận diện cảm xúc.
Một người lớn có khả năng quản lý cảm xúc tốt thường trải qua một quá trình gồm ba bước.
Nhận ra mình đang cảm thấy gì.
Hiểu vì sao mình có cảm xúc đó.
Lựa chọn cách phản ứng phù hợp.
Trẻ em cũng cần học từng bước như vậy.
Nhưng điều khác biệt là các con cần người đồng hành.
Người đó chính là cha mẹ.
Trong hành trình nuôi dạy con, chúng ta thường dành rất nhiều thời gian cho việc học chữ, học toán hay học tiếng Anh.
Nhưng lại ít dành thời gian dạy con hiểu cảm xúc của chính mình.
Trong khi đó, khả năng nhận diện cảm xúc lại là nền tảng của sự tự tin, khả năng giao tiếp và các mối quan hệ lành mạnh sau này.
Một đứa trẻ hiểu được cảm xúc của mình thường ít đánh nhau hơn.
Ít chống đối hơn.
Ít bị áp lực tâm lý hơn.
Và dễ xây dựng những mối quan hệ tích cực hơn.
Tâm - Thân - Trí luôn gắn liền với nhau.
Về Tâm, trẻ cần được công nhận cảm xúc.
Về Thân, trẻ cần vận động, ngủ đủ và có cơ hội giải tỏa năng lượng.
Về Trí, trẻ cần học cách gọi tên cảm xúc và diễn đạt suy nghĩ của mình bằng lời nói.
Khi ba yếu tố này được nuôi dưỡng đồng thời, trẻ sẽ phát triển cân bằng hơn rất nhiều.
Tối nay, hãy thử một bài tập đơn giản.
Trước khi đi ngủ, hãy hỏi con:
"Hôm nay con cảm thấy thế nào?"
Nếu con chưa biết trả lời, hãy gợi ý:
Con vui?
Con buồn?
Con thất vọng?
Con lo lắng?
Con tự hào?
Chỉ vài phút mỗi ngày như vậy, vốn từ cảm xúc của con sẽ dần phong phú hơn.
Và đến một ngày, thay vì la hét hay nổi nóng, con sẽ có thể nói:
"Hôm nay con buồn."
"Hôm nay con thất vọng."
"Hôm nay con cảm thấy bị tổn thương."
Đó chính là lúc trí tuệ cảm xúc đang được hình thành.
Một đứa trẻ biết đọc, biết viết sẽ có nhiều cơ hội trong cuộc sống.
Nhưng một đứa trẻ hiểu được cảm xúc của mình sẽ có khả năng sống hạnh phúc hơn.
Bởi điều quyết định chất lượng cuộc đời không chỉ là những gì con biết.
Mà còn là cách con hiểu chính mình và đối xử với những người xung quanh.
Và hành trình ấy luôn bắt đầu từ những cuộc trò chuyện nhỏ trong gia đình.
HASHTAG
.jpg)
